Symposium: “Sinds SPOETNIK”

Het is alweer een half jaar geleden dat het SPOETNIK-programma werd afgesloten.
Wat is er sindsdien gebeurd met de opgedane kennis ? Welke rol speelt de ‘webstof’ op het werk of in je privé-leven? Gebruik je bijvoorbeeld RSS-feeds om op de hoogte te blijven, staat je complete boekencollectie mèt omslag op LibraryThing, maak je furore met je blog? Hoe zullen de nieuwe toepassingen onze dienstverlening beïnvloeden?

Het is de hoogste tijd om hierover eens van gedachten te wisselen, tijdens een symposium in de Doelenzaal op woensdag 26 november 2008, vanaf 14 uur.

Programma

14.00 Opening door Robin van Schijndel
14.10 Sinds SPOETNIK – vol.1: Bloggen na SPOETNIK, door Jacqueline Limpens (alias Laika)
14.25 Sinds SPOETNIK – vol.2: Vakgenoten over SPOETNIK, door Alice Doek
14.40 Discussie in groepjes
15.30 Koffie- en theepauze
15.45 Verslag vanuit de discussiegroepen
16.15 Sinds SPOETNIK – vol.3: Nieuwe toepassingen, door Pascal Braak
16.30 Afsluiting & borrel

Elke UBA-medewerker die aan SPOETNIK heeft meegedaan is van harte uitgenodigd.
Meld je wel vóór 19 november aan via ubaspoetnik@gmail.com, in verband met de groepsindeling en de catering.

Tot ziens in real life op 26 november!

En de winnaar is….

Vrijdag 23 mei 2008: verloting van de Ipod

Vrijdag 23 mei om 11.30 uur draaiden RvS, OM en AD gezamenlijk aan het Rad van Fortuin door http://www.random.org/sequences/ de cijfers van 1 tot 133 in willekeurige volgorde te laten uitspugen, evenveel als op de bloglijst dus. De eerste 2 getallen bleken te verwijzen naar incomplete blogs: na aanvankelijk enthousiasme was het deze deelnemers niet gelukt alle opdrachten af te ronden. Het derde cijfer was 30, ofwel bidocblog.wordpress.com, het blog van Marian Schumacher. Marian heeft een Ipod classic 80 GB gewonnen. We wensen haar er veel genoegen mee!


Terugblik
SPOETNIK wilde zoveel mogelijk UBA-medewerkers de kans geven om hun kennis van de actuele internettoepassingen in korte tijd op een hoger niveau te brengen.
Een overweldigend aantal medewerkers meldde zich aan. De meesten daarvan zijn aan het bloggen geslagen. Met leergierigheid, doorzettingsvermogen en opmerkelijk talent werden de wekelijkse opdrachten uitgevoerd, soms tot in de kleine uurtjes.
Nu is het dan afgelopen. Zal er iets blijven hangen van de nieuwe manieren van communiceren en samenwerking, het enthousiasme, het plezier? We hopen het.

Enquête
Vergeet niet de enquête in te vullen, ook al heb je niet alle opdrachten gedaan. Dank voor je medewerking.

Hoe nu verder ?

SPOETNIK tot 23 juni 2008
Alle deelnemers kunnen nog tot 23 juni rekenen op ondersteuning van het SPOETNIK-team. Het gmail-adres van SPOETNIK is van de blog verwijderd maar blijft nog even beschikbaar als contactadres. Het Meebo-schermpje met de chat-functie bieden we niet meer aan.

Na 23 juni 2008
De blog van SPOETNIK blijft beschikbaar tot 1 januari 2009 op dit adres. De instructies, links etc. worden echter niet meer geaktualiseerd. Contactpersoon voor informatie over SPOETNIK is Alice Doek.

Wanneer dan ook
Volg de ontwikkelingen op het internet, probeer nieuwe toepassingen uit en onderzoek ze op bruikbaarheid!

Week #13

Afsluiting: er is nog veel meer…

Waarom? Aan alles komt een eind. Na 13 weken stopt SPOETNIK, maar er is genoeg stof voor nóg 13 weken.

Bibliotheek 2.0, web 3.0?
Zijn de toepassingen die de afgelopen weken behandeld zijn, relevant voor de UBA? Je kunt er lang over nadenken of over discussiëren! Ondertussen heeft de Universiteitsbibliotheek van Utrecht LibraryThing for Libraries geïmplementeerd in de catalogus. Openbare Bibliotheek Amsterdam biedt haar gebruikers inmiddels de mogelijkheid om te taggen. Web 2.0 kan een middel zijn om gebruikers aan de bibliotheek te ‘binden’ door interactiviteit te koppelen aan professionele informatieontsluiting en -dienstverlening.

Ondertussen stevent de wereld alweer af op web 3.0, al is men er nog niet over uit wat dat dan precies inhoudt. De opkomst van het semantische web, artificial intelligence, de toenemende snelheid van internetverbindingen en modulaire webtoepassingen zullen in ieder geval een rol spelen.

Nog meer toepassingen
Je hebt de afgelopen weken ‘slechts’ 12 web 2.0 toepassingen gebruikt, er zijn er echter wel honderden. Deze week vind je een opsomming van een aantal leuke of interessante – in meer of mindere mate web 2.0 – toepassingen om zelfstandig te ontdekken.

Probeer enkele toepassingen en /of websites en schrijf er een stuk over op je blog. En misschien heb je zelf nog suggesties voor toepassingen?

Last FM : ‘s Werelds grootste sociale muzieknetwerk. Maak je muzieksmaak bekend, zie wat je vrienden luisteren, ontdek nieuwe muziek, creëer je persoonlijke radiostation en vraag muzieksuggesties.

Stumble upon : Ontdek nieuwe websites op basis van je interesse.

Datumprikker : Het plannen van een afspraak met een groep mensen is vaak lastig; dan kan die niet, en dan heeft die weer wat… Iedereen geeft de data op wanneer men kan, Datumprikker vergelijkt deze en geeft de meest geschikte datum voor een afspraak.

Slideshare : Presentatie gemaakt die de moeite waard is? Zet ‘m op slideshare. Embed, link ernaar, geef tags, laat gebruikers de presentatie downloaden of verder verspreiden.

Twitter : Micro-bloggen: een kruising tussen bloggen en Instant Messaging. De behoefte om altijd iedereen op de hoogte te houden van je bezigheden? Presenteer je ‘tweets’ via je blog, RSS, e-mail etc.

Ginger : De nieuwe versie van Netvibes. Creëer je persoonlijke startpagina of maak er een voor anderen. Integreer je favoriete websites, mail, RSS-feeds, zoekmachines. Houd een notitieblok bij en meer.

Widgetbox : Nog meer bling op je blog? Op Widgetbox vind je honderden widgets in Flash, HTML en Java. Mini-spelletjes, animaties, RSS, MP3 en nog veel meer. Zelf widgets maken behoort ook tot de mogelijkheden.

YouTube of YouTube NL : Zet zelf (gemaakte) filmpjes online of bekijk die van anderen. Voor je het weet ben je beroemd.

Flock: Een op Firefox gebaseerde browser waarin allerlei sociale netwerksites en media toepassingen standaard geïntegreerd zijn (installatie op je werk-pc is niet mogelijk):

Second Life : Begin een tweede leven in deze virtuele wereld (installatie op je werk-pc is niet mogelijk).

Nog meer web 2.0?
Kijk op Go2web2 of Web 2.0 awards en houd natuurlijk het web in de gaten!

SPOETNIK zal regelmatig nieuwe webtoepassingen in Del.icio.us opslaan. Desgewenst kun je er een RSS-feed van maken.

Tot slot
Welk slot? Zoals je hierboven hebt gezien biedt deze slotweek van SPOETNIK geen mooie afronding van het programma. Er komt immers geen einde aan de hoeveelheid toepassingen die onze klanten via het web ter beschikking staan.

Een afronding zal er wél zijn in de vorm van een slotsymposium over het (bibliotheek-)leven ná SPOETNIK, dat waarschijnlijk later dit jaar wordt gehouden, en waar je als deelnemer voor zult worden uitgenodigd.

Nu al nodigen we je uit om enkele vragen – zie enquête – te beantwoorden over hoe je het programma hebt gevonden. Hartelijk bedankt voor je deelname.

Op 23 mei zal onder alle UBA-ers die op dat moment alle opdrachten hebben afgerond, de iPod worden verloot.

Deze website zal nog een tijdje online blijven.

Alice Doek, Olga Marx en Pascal Braak (hieronder bij het beeld ‘De Spoetnikkijker’ in Utrecht) hebben veel genoegen beleefd aan het maken en ondersteunen van het programma, en óók veel geleerd.

Lees verder

Week #12

Rollyo en ‘Google Aangepast zoeken’

Waarom? Maak zelf een speciale zoekmachine.

Met Rollyo en Google Aangepast zoeken kun je zelf een zoekmachine maken. Bijvoorbeeld een zoekmachine die specifiek in één website (of deel ervan) zoekt of in een verzameling geselecteerde websites.

Maak deze week je eigen zoekmachine. Zie je mogelijkheden voor de UB, voor jezelf? Welke van de twee zoekmachines vind je het beste? Schrijf hierover op je blog.

Rollyo (Roll your own)
– Ga naar de homepage van Rollyo en registreer je;
– sla het uitgebreide registratiedeel over met de ‘skip this for now’-knop;
– kies na registratie ‘create a custom search roll’;
– geef je zoekmachine (searchroll) een naam;
– voeg websites toe (maximaal 25);

Rollyo zoekt niet in delen van websites opgegeven achter de slash (een sectie). Bijvoorbeeld wel https://ubaspoetnik.wordpress.com maar niet https://ubaspoetnik.wordpress.com/over. Ook is het niet mogelijk om Rollyo te laten zoeken in zoekmachines, je kunt geen meta-zoekmachine maken.

– kies een ‘category’of ‘tag’ (niet vereist);
– vink ‘make this searchroll public’ aan;
– klik op ‘create searchroll’.

Je kunt nu je nieuwe zoekmachine uitproberen. Selecteer je zopas gemaakte zoekmachine (onder het zoekveld) en doe een zoekactie. Kik in het resultatenscherm rechts op ‘link to searchroll’ om een ‘solo’-presentatie van zoekmachine op te vragen. Je kunt de link uit de adresbalk van de browser kopiëren om de zoekmachine aan te bieden aan anderen. De gebruikers kunnen op de ‘homepage’ van je zoekmachine een ‘list of sites’ opvragen om te zien waarin deze zoekt. Via ‘My profile’ is het mogelijk om gemaakte ‘searchrolls’ te bewerken.

Bekijk de Rollyo-zoekmachine van SPOETNIK die zoekt in de websites van de universiteitsbibliotheken in Nederland.

Google Aangepast zoeken (Google Custom search)
– Ga naar Google Aangepast zoeken;
– klik op ‘een aangepaste zoekmachine maken’;
– geef een naam en voer de websites in die doorzocht moeten worden;

Je kunt bij Google Aangepast zoeken de zoekresultaten en toegevoegde websites ‘fine-tunen’. Je kunt ‘zoekwoorden’ toevoegen of de url’s van de websites manipuleren waardoor er in afzonderlijke pagina’s, gehele of delen van sites of gehele domeinen gezocht wordt.
Lees de informatie onder de -en (deze zijn alleen de eerste keer zichtbaar in het scherm dat verschijnt na het klikken op ‘Nieuwe zoekmachine maken’). Onder de optie ‘mijn zoekmachines’ vind je een overzicht van je zoekmachines met nog meer aan te passen instellingen. Bekijk ze eens.

– ga akkoord met de servicevoorwaarden en klik op ‘Doorgaan’;
– probeer een zoekactie uit, bevalt het resultaat niet ga dan terug naar het configuratiescherm door op ‘terug naar stap 1′ te klikken (later zijn de instellingen te bereiken via het configuratiescherm).

Klik op ‘startpagina’ en kopieer de link uit de adresbalk van je browser om de zoekmachine ergens aan te bieden.

Probeer de Google-zoekmachine van SPOETNIK waarmee je in het hulp-gedeelte van de UBA-site kunt zoeken.

Voorbeelden
Bekijk een aantal voorbeelden of zoek naar speciale zoekmachines gemaakt met Rollyo of met Google Aangepast zoeken.

Indexeren
Niet geïndexeerde webpagina’s worden niet doorzocht! Veel van de SPOETNIK-deelnemers hebben er voor gekozen hun weblog niet te laten indexeren door zoekmachines. Daarom is het niet mogelijk een zoekmachine te maken met Google Aangepast zoeken die alle deelnemersblogs doorzoekt. Je kunt de webadressen wel toevoegen, maar er wordt niet in gezocht. Daarnaast is het afhankelijk van de frequentie van indexeren of informatie ‘al’ gevonden wordt.

Aantal en precisie
Met Rollyo kun je maximaal 25 websites tegelijk doorzoeken. Met Google maximaal 5000! Wel verliest Google Aangepast zoeken zijn precisie wanneer je meer dan 3 websites toevoegt.

Widgets
Beide toepassingen bieden de mogelijkheid aan om je zoekmachine te ‘embedden’ op een website. Dit werkt alleen op WordPressblogs die gehost zijn (dus op het merendeel van de Spoetnikblogs niet). Gebruik het webadres en maak een hyperlink naar je zoekmachine in een bericht of – wanneer je deze permanent wilt aanbieden – in een tekst-widget.

Week #11

Podcast

Waarom? Luister via pc of MP3-speler naar nieuwe afleveringen van een uitzending of laat zelf wat van je horen.

Wat is een Podcast?
Podcasts (iPod+broadcasting) zijn audioprogramma’s waarvan de uitzendingen worden verspreid via internet. Het zijn afleveringen van muziekprogramma’s, dicussies, gesproken boeken en dergelijke, waarop je je kunt abonneren met behulp van RSS. De bestandjes zijn vaak direct te beluisteren via de pc of te downloaden naar een iPod of andere MP3-speler.

Behalve amusement bieden podcasts ook educatieve programma’s. Er zijn universiteiten die podcasting inzetten als middel om studenten de gelegenheid te geven hoorcolleges opnieuw of alsnog kunnen volgen. De Rijksuniversiteit Leiden biedt bijvoorbeeld een podcast Inleiding Burgerlijk Recht aan. Ook taalcursussen lenen zich goed voor podcasts; leer bv. Spaans met Notes in Spanish. Zo kan reistijd worden gebruikt om te studeren.

Kijk (en luister) rond op enkele websites die podcasts aanbieden. Abonneer je met RSS op een podcast naar keuze. Schrijf een bericht op je blog over je bevindingen.

Podcasts vinden
Om je op weg te helpen, vind je hier een overzichtje van verschillende toepassingen van podcasts:
– hoorspelserie Bommel naar de boeken van M. Toonder;
In Europa van Geert Mak (inmiddels afgelopen);
– actuele nieuwsonderwerpen op NRC.fm;
Nachtgeluiden, o.a. alternatieve audioguides voor de Amsterdamse musea;
‘Start to run’ podcast van de VU Brussel met lessen in hardlopen;
The Guardian literature podcasts;
Boscast FM van Wouter Bos;
Onderwijsnieuws van Kennisnet.

Je kunt ook zelf op zoek gaan naar podcasts. Er zijn podcast-directories waarmee je gericht kunt zoeken op bijvoorbeeld categorie of titel: Gespod of Podcastblaster. Je kunt een zoekmachine als Podcastsearchservice gebruiken of je oriënteren op de Podcasting startpagina.

Een aparte groep vormen podcasts van radiouitzendingen. Afleveringen worden (opnieuw) aangeboden door de omroepen, bv. het luisteraanbod van de Nederlandse publieke omroep of uitzendingen van de BBC.

Lees verder

Week #10

Hyves, en andere sociale netwerken

Waarom? Om sociale of zakelijke contacten te onderhouden.

Hyves, Facebook, MySpace, LinkedIn, Orkut – allemaal voorbeelden van profielensites: online sociale netwerken waarop de gebruikers een profiel kunnen aanmaken met hun persoonlijke gegevens.
De doelgroep van een profielensite is meestal gerelateerd aan het ontstaan ervan. Het in Nederland opgerichte Hyves (door drie oud-studenten van de UvA, zie Folia/nr. 7-2005), bevat ruim 6.000.000 profielen van voornamelijk Nederlandse gebruikers. Facebook, oorspronkelijk voor Amerikaanse studenten, heeft nu wereldwijd een omvang van bijna 100.000.000 gebruikers, waarvan 170.000 profielen uit Nederland. MySpace richt zich vooral op muziek en jeugdcultuur en heeft 110.000.000 profielen, waarvan 500.000 uit Nederland. Orkut is een Google-product en heeft 59.000.000 gebruikers.

Kijk rond op het openbare gedeelte van Hyves of LinkedIn of maak zelf een profiel. Moet de UBA diensten aanbieden op Hyves? Zie je het nut van LinkedIn voor jezelf? Schrijf hierover op je blog.

Hyves
“Hyves is na Google de best bezochte site van Nederland”, kopte NRC Next afgelopen maart. Hyves is in Nederland een populaire profielensite onder scholieren en studenten, hoewel dit zeker niet de enige gebruikers zijn. Na een eenvoudige aanmelding, kun je kijken of je contacten uit onder andere Gmail al aanwezig zijn op Hyves en deze een uitnodiging sturen om ‘vrienden te worden’. Je kunt een pasfotootje ‘uploaden’ en je (basis)profiel staat. Je kunt de rest van je profiel aanvullen (klik op ‘profiel’, ‘wijzig profiel’ om iets over jezelf te vertellen: relatie, religie, opleidingen, merken en wat je maar wilt). Kortom, je profileren!

Wat kun je nog meer? ‘Krabbels’ (korte berichten) achterlaten bij vrienden, je huidige activiteit aangeven, foto’s uploaden, bloggen, chatten, polls houden, filmpjes en/of muziekjes toevoegen en nog meer (bekijk de uitgebreide helppagina). Je kunt ook een zgn. ‘Hyve’ oprichten, een (al dan niet besloten) club rond een bepaald onderwerp, zo zijn er Hyves over: Alkmaar, haring, niet-roken, De Lama’s, UvA, Lost, Bob Ross, poëzie, gebarentaal (en nog veel meer ). ‘Zit’ je op Hyves dan is het de bedoeling dat je zoveel mogelijk ‘vrienden’ maakt. Dit doe je door ze op te zoeken en ze uit te nodigen. Om een statement te maken, of je maatschappelijke betrokkenheid of culturele identiteit te tonen, zoek je aansluiting bij een specifieke Hyve of voeg je bekende Nederlanders (bijv. Jan-Peter Balkenende, Guus Meeuwis) aan je vrienden toe.

Er zijn ook Universiteitsbibliotheken-hyves te vinden. Deze zijn vaak opgericht door studenten, enkele keren door de bibliotheken zelf. Zie voor een voorbeeld de pagina van de UB Groningen: http://debibliothecaris.hyves.nl/ .

LinkedIn
Profiteren van je (zakelijke) contacten, daar draait het om bij LinkedIn (spreek uit: linkt-in). LinkedIn is internationaal en heeft in Nederland inmiddels richting de één miljoen leden. Mooier dan Linkedin zelf kunnen we het niet zeggen: “What can your LinkedIn Network do for you? Get introduced to the people you need, find professionals your friends can vouch for, keep up with friends and colleagues, don’t miss professional opportunities and build your relationships”.

In vergelijking met Hyves lijken de functionaliteiten beperkt, je kunt geen filmpjes, muziek plaatsen of enquêtes houden. Gewoon zakelijk. Je wordt door een proces geleid waarin je van 0 tot 100% je profiel kunt invullen. Je kunt kijken of al bestaande contacten zich op het netwerk bevinden (via Yahoo en Gmail) en een pasfoto toevoegen. Je huidige (en eerdere) werkgever(s) en je genoten opleidingen invullen en een opsomming geven van je specialismen. Met behulp van de zoekfunctie kun je bekende of onbekende collega’s uitnodigen om zich aan te sluiten bij je netwerk.

Ook LinkedIn biedt de mogelijkheid om netwerkgroepen (Groups) op te richten en een mailbox om mee te mailen binnen het netwerk.
Verder biedt LinkedIn een Outlook toolbar (niet te installeren op je werk-pc) en een browsertoolbar waarmee je direct verbinding hebt met je LinkedIn-profiel.

Openbaar/besloten
Heb je zelf geen profiel op Hyves dan kun je toch (gedeeltelijk) de persoonlijke pagina’s van de leden bekijken (zie A) en zien welke vrienden ze hebben. Krabbels zijn bijvoorbeeld niet te zien. Ook LinkedIn-profielen (zie P) zijn voor niet-leden te zien mits ze door de gebruikers publiek gemaakt zijn.

Lees verder

Week #9

Wiki

Waarom? Bijvoorbeeld om kennis te delen binnen de organisatie.

Een wiki (het woord ‘wikiwiki’ komt uit het Hawaiaans en betekent snel) is een website die tot doel heeft inhoud over een onderwerp te verzamelen waarbij gebruikers geacht worden zelf bij te dragen aan de inhoud. Meestal is dit voor iedereen toegestaan, in sommige gevallen voor een selecte groep. Een wiki kan openbaar of besloten zijn. Toepassingsmogelijkheden zijn o.a. handboeken of gidsen, cursussen, beschrijvingen van symposia of conferenties.

Een van de bekendste voorbeelden van een wiki is de online encyclopedie Wikipedia. Andere voorbeelden:
DE BASIS (de verzamelde expertise van Digitaal Erfgoed Nederland);
LyricWiki (een wiki met songteksten);
Wiki OB Deventer (over Deventer);
Kennisnet (cursus web2.0);
Sugababes en superdudes in de collegebanken (een ICTO-symposium).

De informatie op een wiki wordt door de gebruikers (bezoekers) zelf geplaatst, gewijzigd of aangevuld. Daartoe bevat een wiki op elke pagina of artikel een ‘bewerkknop’ waarmee op een eenvoudige manier tekst kan worden bewerkt en opgemaakt. Daarnaast kan met enkele simpele codes structuur in een pagina worden aangebracht. Alle wijzigingen worden door de wiki vastgelegd en zijn ongedaan te maken. Gebruikers die aan dezelfde pagina (of artikel) werken kunnen met elkaar overleggen over de inhoud.

Bewerk

De inhoud kan via een inhoudsopgave hiërarchisch ontsloten worden, maar dit is niet noodzakelijk. Met name het verwijzen van en naar pagina’s (het zgn. hyperlinken) maakt een wiki snel inzichtelijk. Daarnaast heeft elke wiki een (simpele) zoekfunctie.

Wel of geen succes?
Het idee is dat door het samen vullen van een wiki de kwaliteit van de inhoud toeneemt. Keerzijde is dat het succes afhankelijk is van de bijdragen van de gebruikers.

Het digitale smoelenboek van en voor medewerkers van de UBA – de UBAwiki (alleen toegankelijk binnen het UvA-netwerk) – is alleen dan een succes als iedere medewerker zijn gegevens toevoegt en actualiseert. Hoe vaker men verouderde of onjuiste informatie vindt, hoe minder vertrouwen men er in heeft.

Opdracht voor UBA-medewerkers
opdrachtGebruik de door SPOETNIK aangemaakte wiki om samen met de andere deelnemers een handboek voor nieuwe UBA-medewerkers te maken. Schrijf een stukje over je ervaringen op je blog.

– Ga naar de SPOETNIK-wiki en meld je aan met je UVAnetID;
– bekijk het onderdeel ‘Hulp en contact’, hier vind je uitleg over het gebruik van de wiki;
– vul de bestaande pagina’s, maak nieuwe pagina’s aan, geef de wiki inhoud;
– gebruik de ‘overleg’-mogelijkheid om daarover met andere bijdragers te communiceren.

Voor niet UBA-medewerkers
Als niet UBA-medewerker kun je niet meedoen aan bovenstaande opdracht. Daarom heeft SPOETNIK ook een openbare Scribble Wiki (Engelstalig) in het leven geroepen waarop je kunt experimenteren. Het onderwerp kan bijvoorbeeld Web2.0 zijn. In het onderdeel ‘help’ vind je uitleg over het gebruik van de wiki. Ga naar deze wiki, klik rechtsbovenin op ‘log in /create account’ en registreer (dit is niet noodzakelijk). Vul de wiki samen met de andere deelnemers.

Lees verder

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.